Terug op het toneel zijn voelt voor Jörgen Raymann als het aantrekken van een oude jas 

‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.’ Het is een uitspraak die Tante Es al jaren meegeeft aan Jörgen Raymann. En hoewel hij inmiddels een indrukwekkende carrière achter de rug heeft als cabaretier, presentator, ondernemer en spreker, lijkt juist die nuchterheid de rode draad in zijn verhaal. Want achter de typetjes, het podium en de grote onderwerpen schuilt vooral een man die veel waarde hecht aan de kleine dingen. Wij gingen met hem in gesprek over werkgeluk, familie, verbinding en vooral: gelukkig zijn met wat je hebt.

Dit interview liever kijken of luisteren? Klik dan op de podcast onder aan deze pagina!

Je hebt ontzettend veel verschillende rollen gehad; cabaretier, presentator, ondernemer, spreker, vader, ga zo maar door. In welke rol ben jij het meest jezelf?
Jörgen: “In januari word ik opa en dat is de rol waar ik me het meest op verheug, van alle rollen die ik ooit heb gehad. Maar vader en echtgenoot zijn de belangrijkste rollen in mijn leven. De rest mag ik doen en vind ik ook leuk om te doen, maar dat zijn de twee waar ik voor gekozen heb en waar ik verantwoordelijk voor ben om die goed te blijven doen. Daar haal ik het meeste geluk en plezier uit. Alles wat ik doe, doe ik voor mijn gezin.”

Je geeft ook lezingen over werkgeluk. Waarom is connectie één van de grootste pijlers van werkgeluk?
“Omdat, als je op een werkvloer zit waar je elkaar begrijpt en een klik en connectie hebt met elkaar, je ook veel productiever bent. Dat zorgt ervoor dat je je werk sneller doet, maar ook voor innovatie, werkplezier en het allerbelangrijkste: het zorgt ervoor dat je ’s ochtends opstaat met het gevoel dat je weer naar het werk mág, in plaats van móet. Connectie met de mensen met wie je samenwerkt, is daarin het belangrijkste.”

Waar haal jij het meeste werkgeluk uit?
“Op het podium staan of voor een groep staan, is iets waar ik gelukkig van word en plezier uit haal. Wat ik met cabaret doe, is dat ik iedereen in de zaal even uit de realiteit haal, anderhalf uur ontzettend veel plezier geef en ze even de zorgen van de dag kan laten vergeten. Daarbij laat je ze lachen om hun eigen tekortkomingen, die van jou of herkenbare tekortkomingen van ons allemaal. Dat is relativerend.

Als je voor een groep staat, hoop je ook nog iets meer te bereiken. Dat mensen echt iets gaan doen met wat je ze verteld hebt. Ik vind beide even waardevol. Ik ben blij dat ik die periode heb gehad waarbij ik heel veel lezingen deed.

Ik heb hiervoor acht jaar geen theater gedaan. Laatst deed ik dan mijn eerste try-out periode en ik kan je vertellen; het was net of ik een oude jas aantrok. Het plezier is er gewoon weer. Er is niets mooier dan op het podium staan voor mensen die de moeite hebben genomen om hun huis uit te gaan, oppas te regelen, kaartjes te kopen en anderhalf uur van hun leven aan jou te besteden. Dat is het mooiste cadeau wat je kan krijgen.”

"Ik laat me heel graag leiden in humor
en ik kan om de meest kleine,
eenvoudige dingen lachen."

Je bent er even tussenuit geweest. Heeft die afstand van het podium je veranderd als performer?
“Nee, integendeel. Ik merkte wel dat ik de drang om een boodschap over te brengen een beetje moest onderdrukken. Ik hou van arrangementen in mijn theater, maar het hoeft niet per sé een boodschap te zijn. Mensen moeten ook gewoon een ontspannen avond hebben en gewoon genieten. Na drie of vier avonden zat ik er ook weer helemaal in. We gaan lekker los en lekker keten met elkaar.”

Wanneer is een theatervoorstelling voor jou het meest geslaagd?
“Als ik op het eind van de avond het gevoel heb dat de mensen die in de zaal zaten echt een fijne avond hebben gehad. Dat iedereen met een goed gevoel naar huis gaat. Het is natuurlijk een utopie om dat te hopen, want er zullen altijd mensen zijn die net iets anders in de wedstrijd zitten, maar ik hoop in ieder geval dat niemand teleurgesteld naar huis gaat. Dus als ik niemand halverwege heb zien weglopen, of die het vlak voor het einde wel gezien heeft, heb ik een goede avond gehad.”

Wie maakt jou het hardst aan het lachen?
“Ik lach heel veel met mijn vrouw. We zijn nu 38 jaar samen en kunnen heel erg om en met elkaar lachen. Maar als je het hebt over collega-cabaretiers, is het heel breed. Ik kan heel erg genieten van Rayen Panday, Najib Amhali en Roué Verveer, maar ook Jochem Myjer vind ik briljant. Of als ik tv kijk, kijk ik graag naar Lubach en de sketches die ze daar doen. Ik heb niet veel nodig om te lachen. Ik laat me heel graag leiden in humor en ik kan om de meest kleine, eenvoudige dingen lachen.

Soms kijk ik met mijn vrouw naar een programma en vraagt ze: ‘Wat is daar zo grappig aan?’ Dan zeg ik: ‘Gewoon! Mijn hoofd vindt dat grappig.’

Ook met mijn kinderen kan ik heel erg lachen, maar ik denk dat ik het meest heb gelachen met mijn kleinzoon die nog geboren moet worden.”

"Ik heb geleerd dat ik ook moet luisteren
naar hun visie en dat ik niet
altijd gelijk heb."

Wat is het geheim van zo’n sterke familieband?
“Mijn vrouw en ik hebben vanaf het begin besloten dat we elkaar niet zouden veranderen. We respecteren elkaars karakters en wie we zijn. Je raakt meestal verliefd op een ideale persoon en wat er dan gebeurt, is dat je na een maand relatie niet meer wil dat de ander haar haren zo opsteekt of zo’n soort rokje draagt, of dat ze met haar vriendinnen uitgaat… maar dat is wél de persoon op wie je verliefd bent geworden.

Als je verliefd op iemand wordt en je gaat die persoon proberen te veranderen, raak je de ideale persoon kwijt. Sheila en ik hebben altijd elkaars karakter gerespecteerd. Dat hebben we ook vroeg met onze kinderen gedaan. Vanaf het moment dat ze konden praten, mochten ze familievergaderingen bijeenroepen als ze het ergens niet mee eens waren in het huishouden. Dan moesten wij uitleggen waarom het zo was. Zo hebben ze voor elkaar leren opkomen, naar elkaar leren luisteren en elkaars mening leren accepteren. Ik denk dat dat een hele belangrijke basis is voor een gelukkig gezin.”

Wat hebben jouw kinderen je geleerd over jezelf?
“Dat ik niet altijd grappig hoef te zijn. Ik heb vaak aan de eettafel gehoord: ‘Papa, we hebben geen kaarten gekocht, dus doe maar gewoon.’ Ik denk het belangrijkste wat ik van mijn kinderen heb geleerd, is dat je je kinderen ook de ruimte moet geven om jou op te voeden. Wij denken altijd dat het onze verantwoordelijkheid is als ouder om het kind klaar te stomen, maar je kan ook heel veel van hen leren. Ik heb geleerd dat ik ook moet luisteren naar hun visie en dat ik niet altijd gelijk heb. Ik doe het ook allemaal voor het eerst.”

Wanneer heb je het gevoel dat je leven het meest in balans is?
“Dat heb ik nu wel. De momenten dat ik thuiskom, een goede dag heb gehad en met Sheila naar voetbal of een film kijk met een kaasje of wijntje erbij. Dat zijn de momenten dat ik het meest gelukkig ben, dan voel ik me het meest in balans.”

"Met elkaar in harmonie wonen,
mag Nederland wel van Suriname leren."

Tante Es is misschien wel jouw bekendste typetje. Die Surinaamse tante is al sinds het begin rond de 70 jaar. Verandert jouw band met Tante Es naarmate je zelf ouder wordt?
“Ik merk wel dat Tante Es nu ook een stuk milder is geworden. Zij is nu ook een jaartje ouder. Ze is altijd 69 geweest, maar ze is nu eindelijk 84. Ik ben 60 geworden dus zij moest ook wat ouder worden. Tante Es is altijd een soort escape geweest om de dingen te kunnen zeggen die ik als Jörgen Raymann niet wilde zeggen of wilde vragen. Maar ze is ook de spiegeling geweest van mijn oma, mijn moeders moeder. Een vrouw die heel vilein en streng kon zijn, maar een hart van goud had en altijd iedereen in bescherming nam. Nadat ze je een oorveeg had gegeven, kreeg je alle liefde van haar. Tante Es is kritisch, ook naar mij toe. ‘Jongen, doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg.’ Onze relatie is er één van dankbaarheid, want ik ben heel veel verschuldigd aan die vrouw. Ik ben nog steeds heel erg dankbaar dat ze in mijn leven is.”

Over zeven jaar wil je terug naar Suriname. Wat kunnen Nederlanders leren van het Surinaamse leven?
“Probeer tevreden te zijn met wat je hebt. Surinamers kunnen heel erg goed relativeren. Hoe groot de ellende ook is, we hebben altijd humor en we kunnen ook om die ellende lachen. Over de grootste rampen die zijn gebeurd, worden meteen grappen gemaakt daar. Dat kunnen we in Nederland nog wel leren. Ook hoe we met elkaar omgaan in Suriname.

Ik zeg altijd: Suriname is het mooiste product wat Nederland ooit gemaakt heeft. Nederland heeft uit de hele wereld mensen bij elkaar gehaald om de plantages daar te kunnen bewerken, om ervoor te zorgen dat de welvaart in Nederland door kon gaan. Maar die mensen hebben wel geleerd wat een diverse samenleving is en hoe je met elkaar kan leven zonder dat je elkaar tegen hoeft te staan of hoeft uit te sluiten. En met elkaar in harmonie kunnen wonen in een heterogene samenleving, mag Nederland echt wel van Suriname leren. Want je ziet hier steeds meer polarisatie en dat kennen we in Suriname niet.”

Is er nog iets wat je mee terug naar Suriname zou nemen?
“Stroopwafels. Dozen vol stroopwafels.”

Je verwerkt veel belangrijke thema’s en actualiteiten in je programma’s. In hoeverre denk je dat humor kan bijdragen aan het makkelijker overbrengen van een boodschap?
“Je probeert problematiek eigenlijk plat te slaan zodat je iedereen kan laten zien hoe absurd bepaalde dingen zijn. Dat probeer ik met mijn humor. Want laten we eerlijk zijn, waar hebben we het over?

Mensen zeggen dat vluchtelingen onze banen innemen. Dan denk ik: Hoe stupid moet je zijn als er iemand met een bootje komt van duizenden kilometers verder, die de taal niet spreekt en die dan jouw baan inneemt? How stupid must you be? Kom op.

Wat zou jij doen als jouw gezin in gevaar komt? Dan zou je er toch ook alles aan doen om weg te gaan? En hoe zou je het dan vinden dat als je ergens komt, waar je weer naar het leven wordt gezeten? Ik probeer mensen altijd een spiegel voor te houden met hoe ze het zelf zouden ervaren. Denk je echt dat die eerste Marokkanen die hier naartoe kwamen, echt gelukkig op hun berg zaten in Marokko met hun geiten en dat ze dachten: ‘Het is hier veel te warm. Weet je wat, ik ga naar Nederland. Lekker driehoog achter vuile fabrieken, lekker schoonmaken en iedereen gaat mij uitschelden. Dat is de droom!’ Soms heb ik zoiets van; jongens, denk een beetje door. Dat probeer ik ook met mijn programma te doen.”

"Als ik maar leuke dingen met
mijn kleinkind kan doen, heeft deze
jongen niks meer nodig."

Wat is het gekste wat je hebt meegemaakt in je carrière?
“Eén van de dingen waar ik altijd om kan lachen, is wanneer een vrouw naar me toe komt. ‘Mag ik een handtekening voor mijn zoon?’ En ik zeg: ‘Natuurlijk, hoe heet hij? Ik vind het leuk om het persoonlijk te maken.’ Zegt ze: ‘Oké, voor Shirley.’ Dus het was gewoon voor haarzelf. En dat heb je zo vaak. Dat mensen zeggen dat hun kinderen met me op de foto willen, terwijl het kind me aankijkt met een blik van: wie is deze man? Het is leuk om te zien hoe mensen soms hun kinderen of vrienden gebruiken om iets van mij te vragen. Dat is zo aandoenlijk, want ik ben één van de meest toegankelijke mensen. Je kan me altijd benaderen als je iets van me wil. Ik probeer me altijd open op te stellen naar mensen.”

Als je kijkt naar je persoonlijke geluk en je werkgeluk. Hoe hoop je dat je leven er uitziet over tien jaar?
“Over tien jaar, als ik zeventig ben, dan is mijn kleinzoon negen. Dan hoop ik dat ik kan overwinteren in Suriname, zodat ik geen kou hoef te lijden. En dat ik ’s zomers met mijn kleinzoon langs het voetbalveld kan staan en kan genieten van zijn voetbal skills. Of als hij ballet wil doen, dat ik naar de balletschool ga om te zien hoe hij pirouettes maakt. Als ik maar gewoon leuke dingen met mijn kleinkind kan doen en in de winters kan overwinteren in Suriname, heeft deze jongen niks meer nodig.”

Tekst: Cheyenne Weijers

Meer weten? Beluister het complete gesprek via onze podcast Theater Praat op Spotify en YouTube! 
Jörgen staat met BIGI YARI: Welkom thuis, waar niemand op je zit te wachten op vrijdag 23 oktober 2026 in Theater Lampegiet.